Enler ve İlkler (Sayı 2)

Dünyanın En Küçük Pilotlu Uçağı: Bumble Bee II

Dünyanın en küçük uçağını üretmek, Starr ve Stit aileleri arasında bir yarışma gibi başlamış, daha da büyüyerek bir hırsı temsil etmeye başlamıştı. Bu hırs tutkusu Robert Starr’ın 1988 yılında ürettiği Bumble Bee II ile son buldu. Stit ailesinin ürettiği 3,35 m uzunluğa ve 1,905 m genişliğe sahip Baby Bird’e karşılık Starrlar tarafından üretilen Bumble Bee II 2.7 m uzunluğa ve 1,67 m genişliğe sahipti. Boş ağırlığı 179,6kg olan uçak azami 306km/s hıza ulaşabiliyordu ve motor olarak da 85 beygir gücünde Continental C-85 kullanılmıştı.

İki aile arasındaki yarışa bakarsak, Ray Stits ve Martin Youngs tarafından tasarlanan Stits Junior’ı başlangıç olarak alabiliriz. Bu uçağa rakip olarak Wilbur Staib tarafından tasarlanan fakat uçamayan Little Bit’e karşılık Ray Stits ve yardımcısı Robert Star Sky Baby isimli daha küçük bir uçak üretmişlerdi. Robert Starr aynı zamanda uçağın pilotluğunu üstlenmişti. Bu noktadan sonra Starr ürettiği Bumble Bee ile Sky Baby’den daha küçük bir uçak üretti. Buna karşılık olarak Ray Stitts’in oğlu Donald tarafından Baby Bird isimli daha küçük bir uçak üretilmişti. Bu uçak da halen dünyanın en küçük monoplane uçağı olma özelliğini taşımaktadır. En son olarak Starr tarafından üretilen Bumble Bee II bayrağı devralarak dünyanın en küçük uçağı ünvanını almayı başardı.

8 Mayıs 1988 ilk uçuşunu yapan Bumble Bee II havalanarak rekor kitaplarına girmeyi başardı fakat bu deneme pilot ve aynı zamanda üreticisi olan Robert Starr’ın hayatına mal oluyordu. Havaalanının üzerinde başarılı olarak bir kaç tur atan uçağın motorunun durmasıyla Bumble Bee II düşmüş pilot Star ağır yaralanmıştı fakat şans eseri hayatta kalmayı başarmıştı.

Dünyanın Çevresini Yakıt İkmali Yapmadan Kateden İlk Uçak: Voyager 76

Voyager76, dünyanın çevresini hiç durmadan ve yakıt ikmali yapmadan kateden ilk uçak unvanını taşımaktadır. Dick Rutan ve Jeana Yeager tarafından kullanılan Voyager 76, 14 Aralık 1986 tarihinde Edwards Hava Üssü’nden kalktı ve 9 gün, 3 dakika, 44 saniye sonra yine aynı hava üssüne iniş yapmıştır. 23 Aralık’ta son bulan uçuş sırasında Voyager ortalama 3.3528 km irtifada, 187 km’lik ortalama hız ile 40,212 km yol katetmiştir.

İlk başta arkadaş arasında öylesine ortaya atılan bir fikir olan Voyager76, uçuş ekibindeki Dick Rutan’ın kardeşi Burt Rutan tarafından dizayn edilmiştir. Projenin başlangıcında uçağı 18 ay içinde hazırlamayı planlanlayan ekip, ancak 6 yıl sonra uçağu uçurabilmişlerdir. Hiçbir devlet ya da kuruluşun desteğini almayan uçuş ekibi ve tasarımcısı, projelerini hayata geçirip başarılı bir uçuş gerçekleştirdikten sonra, Başkan Ronald Reagan’ın elinden, o tarihten önce sadece 16 kere verilmiş olan Başkanlık Özel Vatandaş Madalyası ile ödüllendirilmişlerdir.

Yapısal ağırlığı 424,5 kg olan Voyager, 2 kişilik uçuş ekibi ve 10 gün sürecek yolculukta ihtiyaç duyulan yakıt ve bilimum malzemeler ile birlikte 4,397 kg olmaktadır. Voyager’ı hafifletmek adına çok narin malzemeler kullanıdığından, yakıt deposu görevi gören kanatlar yükten eğilerek kalkıştan önce yere sürtmüş ve kanat uçları hasar görmüştür. Kötü hava şartlarından korunmak için birçok kez rotasını değiştiren uçak, Libya hava sahasını kullanma izni alamayınca, yakıt problemi uçuşu tehlikeye atmıştır. Birçok tersliğe rağmen uçak hedefini başarıyla gerçekleştirmiş ve bir rekor kırmanın ötesinde, hayallerin gerçekten istendiği takdirde azimli bir çalışmayla gerçekleştirilebileceğini gösteren bir örnek olarak tarihe geçmiştir.

Yavuzer Karakuş / Aviation Türk, Sayı 2