Doğru Bilinen Yanlışlar: Kaptan Pilotlar ve Yardımcı Pilotlar Aynı Yemeği Yemezler

Bir çoğumuz yolculara ve pilotlara sunulan yemekler arasında sınıfsal bir ayrım olup olmadığını merak etmiştir. Acaba pilotlar yolcularla aynı yemekleri mi yemektedirler? Yemekleri yolcularınkindan daha farklı ve özel mi? Ya pilot yediği yemekten zehirlenirse? Pilotlara uygulanan özel bir diyet var mı?

Uçuşlarda yemek servisinin miktarı, periyodu ve niteliği genellikle uçuş süresine göre belirlenir. Uzun uçuşlarda kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerini karşılayacak şekilde yiyecekler servis edilirken genelde kısa olan iç hat uçuşlarında ise -havayolu şirketinin politikasına bağlı olarak- sadece atıştırmalık hafif yiyecekler tercih edilir ve çeşit seçimi genelde olmaz. Uzun uçuşlar sırasında ise yolcuların tercih edebilecekleri birden fazla çeşit bulunur ki bunlar genelde makarna, tavuk veya sığır eti içeren çeşitli yemeklerdir. Ya da yolcular uçağa binmeden önce özel bir talepte bulunarak sadece kendi diyetine özel bir yemek talebinde de bulunabilir.

Konumuzla ilgili olan kısma mercek tutmak istersek, uçuş ekibinin yediği yemekler yolcularınkinden farksızdır; tabii aynı çeşit ve aynı ellerden çıkmış yemekleri tekrar tekrar yemekten sıkılıp, kendi yemeklerini dışarıdan getirmedikleri sürece.

Yolcular uçakta sunulan yemek çeşitlerinin azlığından yakınabilirler. Ama durum pilotlar için daha can sıkıcıdır. Pilotlar uçakta yumurta, peynir gibi bozulabilecek süt ürünlerini yiyemezler. Üstelik kaptan pilot ve yardımcı pilot aynı yemekleri yemez. Menüleri birbirinden tamamen farklıdır ve ortak ürün bulunmaz. Bu yüzden yolcular kadar seçim yapmak şansına sahip olmazlar. Pilotların gerçekleştirdiği bu uygulamanın nedeni uçuş esnasında pilotların ikisinin birden hastalanma ya da zehirlenme riskini en aza indirmektir. Eğer pilotlardan birisi zehirlenir ve uçağı kontrol edemeyecek hale gelirse, diğer pilotun sağsağlim inişi gerçekleştirebilmesi amaçlanır.

Elbette bu önlemlerin alınmasında tarihte yaşanmış bir kaç talihsiz olayın etkisi var. 1982 yılında, Amerika’ daki içinde pilot, kaptan pilot ve uçuş mühendisinin bulunduğu 10 kişilik ekip yedikleri pudingden zehirlenmişti ve 35 dakika boyunca uçağı verimli şekilde kontrol edememişlerdi. Daha trajik bir olay ise 1980’de Avusturalya’da meydana geldi. Pilot uçakta verilen yemekten zehirlendi ve uçağı kontrol edemez hale geldi. Daha sonra uçakta bulunan yolculardan bir tanesi pilotu tedavi edip inişi kontrol edebilecek hale getirdi.

Zehirlenme günlük hayatta sık karşılaşılan bir durum değil. Pilotlar için de ihtimal aynı derecede düşük. Böylelikle kaptan pilot ve yardımcı pilot birbirinden farklı yemek yiyerek zaten düşük olan ihtimali daha da düşürüyorlar.

Cem Kolbakır / Aviation Türk, Sayı 2