Görünmez Uçaklar “Kullanılmaz” Oldu

Düşmanın onu farketmemesi için tasarlanan F-117 Nighthawk’lar -gece şahini- 21 Nisan’da gökyüzünü terk etmeye hazırlanıyor. Şu ana kadar bilinen tek kayıbını Kosava’da veren uçak, görünmezliği ve sessizliği ile ün salmıştı. Şimdilerde, onun görevini yapabildiği gibi; aynı zamanda süpersonik seyir, eşsiz manevra kabiliyeti gibi üstünlükleri elinde bulunduran F-22’ ler gökyüzünün bu çirkin uçağının yerini tamamen dolduracak.

Gizlilik ürünü F-117

F-117 Lockheed Martin tarafından tam bir gizlilikle Amerikan Hava Kuvvetleri için üretilmiştir. Lockheed Martin firması, tıpkı SR-71 Blackbird’lerde – siyah kuş- olduğu gibi F-117 lerin yapımını sessiz sedasız bitirmiş, Amerikan Hava Kuvvetleri bu uçakları başka bir ülke ile paylaşmadan kullanmış, daha iyisi yapılınca da emekliye ayırmaya hazırlanmıştır.

Gece şahinine özel tasarım

F-117’ler seri üretim yapmak amacı ile tasarlanan ve uçma başarısını gösteren ilk görünmez uçaktır. F-117’ler radarlardan yayılan radyo dalgalarını fark edilemeyecek kadar az yansıtma başarısını göstermiştir. F-117 nin görünmezlik teknolojisinde yarattığı devrimin altında yatan sır, kaynağına geri yansıtılan radar dalgası yoğunluğunu hesaplayabilen bilgisayar yazılımlarının geliştirilmesidir. Bu yazılımlar sayesinde F-117’lerin benzersiz şekli oluşturulmuştur. Uçağın kaportası, düzlemsel birçok panelin birbirleri ile radyo dalgalarını dağıtmak için uygun olacak açıyı yapacak şekilde yerleştirilmesini amaçlayarak oluşturulmuştur. Bu sayede uçağın radyo dalgalarına maruz kalacak yüzeyi öyle bir tasarlanmış ve azaltılmıştır ki bu onu tasarlayan aerodinamikçileri çok zor durumda bırakmıştır.

Telli uçuş sayesinde…

Tam da bu zamanda bilgisayar destekli fly-by-wire teknolojisinde gelişmeler yaşanmaktadır. Normalde F-117 bu geometrisiyle kararlılıktan uzaktır, yani bu kuşlar bir 747 gibi kararlı bir şekilde uçamaz, ve sürekli denge halinden uzaklaşmaya meyillidir. İşte bu noktada bilgisayarlar uçağın kontol yüzeyi olarak tabir edilen kısımlarına dakikada onlarca komut vererek uçağın düzgünce uçabilmesini sağlar. Eğer bu bilgisayar teknolojisi gelişmeseydi pilot muhtemelen bu düzeltmeleri kendi çabası ile yapmak zorunda kalacaktı ve ama yine de başaramayacak ve uçak muhtemelen düşecekti.

Emici yüzey malzemesi

F-117’lerin görünmezlik özelliğinin bir başka sırrı, uçağın dış yüzeyindeki panelleri kaplayan malzemenin ve motor hava alığının yüzeyinin radar dalgalarını emici özellikte olmasıdır. Uçağın turbofan motorlarından çıkan sıcak hava soğuk hava ile karıştırılarak egsozdan atılır böylece ısı güdümlü füzelere karşı da korunma sağlanır.Ancak işin buraya kadar olan kısmı bir uçağı hayalet yapmaya yetmez. Sessizlik F-117’lerin hayalet olarak nitelendirilmesindeki diğer bir nedendir. O inerken siz birkaçyüz metre öteden ancak uzaktan bir araba geçtiğini hissedecek kadar ses duyabilirsiniz.

Tek kayıp Kosova’da

905 kg lazer güdümlü füze taşıyabildiği gibi, düzenli olarak Maverick and HARM füzeleri de taşıdığı bilinen F-117’lerin tasarım, yapım hatta ilk birkaç yıllık kullanım aşaması gizli kalmıştır. 70’lerin sonundan 80’lerin başına kadar geliştilen uçak, ilk uçuşunu 1981 yılında yapmış ve 1988’de böyle bir uçağın var oluduğu duyurulmuştur. Uçak ilk başarısını Panama’da diktatör Manuel Noriega’yı yerinden ederek kazanmıştır. En büyük başarısı ise, çöl fırtınası operasyonudur. 42 adet F-117, operasyon boyunca yapılan tüm sortilerin yalnızca yüzde ikisini yapmasına karşın, stratejik hedeflerin yüzde kırkını bombalamıştır. İlk ve tek kaybını ise Kosova’da vermiştir.Bu konuda çeşitli efsaneler mevcuttur. Bir tanesi der ki, Sırpların bir müzayede ile satın aldıkları 2. Dünya Savaşı’ndan kalma bir radar ile F-117’yi tespit edip yoketmişlerdir. Başka bir efsane ise, F-117 lerin yakınlardan geçtiği zaman televizyon yayınlarının bozulmaya başlandığı farkedilmiş ve her nasılsa uçak bu şekilde tespit edilmiştir.

Son olarak, uçağın siyah ve çirkin şekli onu 25 yıl kadar havada tutmayı başarmışsa da, sadece gece görevleri için uygun olması ve yerine geçecek olan F-22 ve F-35 lerin yapılması onları emekliye ayrılmaya zorlamıştır. Ancak yine de kötü günler için parçalanmayacak ve bir gün tekrar uçabilecek şekilde saklanacaklardır.

Teknik özellikleri
• Mürettebat: 1 Pilot
• Uzunluk: 20,08 m
• Yükseklik: 3,78 m
• Kanat açıklığı: 13,20 m
• Ağırlığı: 23.814 kg
• Servis tabanı: 10,000 m
• Hız: 1040 km/s
• Menzili: 860 km
• Motor : 2× General Electric F404-F1D2 turbofans
• Motorun itiş gücü: 96 kN

Silahlandırma
• Bombalar:
o BLU-109
o GBU-10 Paveway II
o GBU-27
• Füzeler:
o AGM-65 Maverick
o AGM-88 HARM

Murat Tolga Tuncer / Aviation Türk, Sayı 3